Ένσημα πριν το 2002: Πώς τα εντοπίζω και πώς τα αναγνωρίζω

Πολλοί ασφαλισμένοι διαπιστώνουν ότι μέρος του ασφαλιστικού τους ιστορικού – και συγκεκριμένα τα ένσημα πριν το 2002 – δεν εμφανίζεται στην ηλεκτρονική τους καρτέλα. Το φαινόμενο αυτό είναι συχνό και απολύτως εξηγήσιμο: μέχρι και το 2001 τα ένσημα τηρούνταν χειρόγραφα, χωρίς ενιαία μηχανογράφηση, με αποτέλεσμα σήμερα να μην έχουν ενσωματωθεί πλήρως στα ψηφιακά συστήματα του ΕΦΚΑ.

Η απουσία των ενσήμων αυτών, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχουν χαθεί. Υπάρχουν συγκεκριμένες διαδικασίες εντοπισμού και αναγνώρισης, τις οποίες ο ασφαλισμένος οφείλει να γνωρίζει και να ακολουθήσει έγκαιρα.

Τι είναι τα ένσημα και γιατί είναι κρίσιμα

Τα ένσημα αποτελούν την επίσημη καταγραφή της ασφαλιστικής σας ιστορίας: τις ημέρες εργασίας και τις εισφορές που καταβλήθηκαν για λογαριασμό σας στους ασφαλιστικούς φορείς. Είναι καθοριστικής σημασίας για:

τη θεμελίωση και τον υπολογισμό της σύνταξης,
την αναγνώριση πλασματικών χρόνων,
τη χορήγηση επιδομάτων,
την ιατροφαρμακευτική κάλυψη,
κάθε μελλοντική επαγγελματική ή ασφαλιστική διαδικασία.

Τα ένσημα μετά το 2002 είναι μηχανογραφημένα και εμφανίζονται ηλεκτρονικά. Για τα προγενέστερα, απαιτείται έλεγχος και – σε αρκετές περιπτώσεις – αίτηση αναγνώρισης.

Πώς ελέγχω αν λείπουν ένσημα πριν το 2002

Ο πρώτος έλεγχος γίνεται μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας του ΕΦΚΑ «Συνοπτικό και Αναλυτικό Ιστορικό Ασφάλισης», με είσοδο μέσω TAXISnet και χρήση του ΑΜΚΑ.
Εάν στην αναλυτική κατάσταση εντοπιστούν κενά χρονικά διαστήματα πριν το 2002, τότε απαιτείται περαιτέρω ενέργεια από τον ασφαλισμένο.

Διαδικασία αναγνώρισης χαμένου χρόνου ασφάλισης

Ο ασφαλισμένος υποβάλλει:

Αίτηση αναγνώρισης χρόνου εργασίας πριν το 2002 στην Υπηρεσία Συντάξεων και
Υπεύθυνη Δήλωση Απώλειας Ασφαλιστικού Βιβλιαρίου (ΥΔΑΑΒ),

στο υποκατάστημα του τόπου απασχόλησης.

Μαζί με την αίτηση πρέπει να επισυναφθούν όλα τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία, όπως:

παλιά ασφαλιστικά ή βιβλιάρια υγείας,
βεβαιώσεις ασφαλιστικού χρόνου,
αποδείξεις εισφορών,
συμβάσεις εργασίας,
οποιοδήποτε άλλο έγγραφο τεκμηριώνει την απασχόληση.

Η Υπηρεσία Συντάξεων εξετάζει τον φάκελο και τον διαβιβάζει στο αρμόδιο υποκατάστημα για έλεγχο. Εφόσον εντοπιστούν τα στοιχεία, εκδίδεται σχετική διοικητική απόφαση, η οποία κοινοποιείται στον ασφαλισμένο.

Εναλλακτικοί τρόποι εντοπισμού ενσήμων

Σύστημα ΑΤΛΑΣ

Για περιόδους ασφάλισης από το 1994 έως το 2015, ο ασφαλισμένος μπορεί να ελέγξει συγκεντρωτικά τα ένσημά του μέσω του συστήματος ΑΤΛΑΣ, με χρήση κωδικών TAXISnet και ΑΜΚΑ.

Δεδομένα ΗΔΙΚΑ

Εάν ο ασφαλιστικός χρόνος προκύπτει από την εφαρμογή της ΗΔΙΚΑ, θεωρείται ανακεφαλαιωμένος και δεν απαιτείται υποβολή ΥΔΑΑΒ. Η διαδικασία ολοκληρώνεται υπηρεσιακά μεταξύ των αρμόδιων τμημάτων.

Πλασματικά έτη ασφάλισης

Σε περίπτωση που τα χαμένα ένσημα δεν μπορούν να εντοπιστούν, παρέχεται η δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικών ετών, τα οποία αξιοποιούνται ευρέως για τη συμπλήρωση συνταξιοδοτικών προϋποθέσεων.

Ενδεικτικές κατηγορίες:

στρατιωτική θητεία,
χρόνος σπουδών,
τέκνα,
γονικές και εκπαιδευτικές άδειες,
κενός ασφαλιστικός χρόνος.

Το κόστος εξαγοράς και οι τρόποι πληρωμής διαφέρουν ανάλογα με την ιδιότητα του ασφαλισμένου (μισθωτός, άνεργος, ελεύθερος επαγγελματίας).

Πότε μπορεί να ζητηθεί η καρτέλα ενσήμων πριν το 2002

Η καρτέλα ενσήμων ενδέχεται να ζητηθεί:

κατά την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης,
για αναγνώριση ή εξαγορά πλασματικών χρόνων,
από δικηγόρο ή συμβολαιογράφο σε συνταξιοδοτικές ή κληρονομικές υποθέσεις,
από τον ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ σε ελέγχους και διασταυρώσεις,
για επιδόματα και ιατροφαρμακευτική κάλυψη.

Στις περιπτώσεις αυτές, ο ασφαλισμένος φέρει την ευθύνη προσκόμισης των σχετικών αποδεικτικών εγγράφων.

Χρήσιμες επισημάνσεις

Ελέγχετε τακτικά την ηλεκτρονική καρτέλα ασφάλισης, καθώς το σύστημα επικαιροποιείται συνεχώς.
Διατηρείτε αρχείο με όλα τα παλαιά ασφαλιστικά έγγραφα.
Υποβάλετε αιτήματα αναγνώρισης έγκαιρα, πριν ή ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης.

Για περαιτέρω διευκρινίσεις, μπορείτε να απευθυνθείτε στο τοπικό υποκατάστημα ΕΦΚΑ ή στο τηλεφωνικό κέντρο 1555.